Het zijn drukke tijden voor artistiek leider Candida Thompson. Ze zit midden in het indrukwekkende Requiem-programma, is al bezig met de voorbereiding van de Vier Jaargetijden waarin ze solo speelt, ze geeft aandacht aan het nieuwe album Spiegel im Spiegel en ondertussen zijn de voorbereidingen voor het nieuwe seizoen in alle hevigheid gaande. En ondertussen is ze ook gewoon moeder, echtgenote en dochter. Een gesprek met het immer energieke gezicht van Amsterdam Sinfonietta.
“Ik ben in de eerste plaats violist”, zegt ze nadrukkelijk op de vraag hoe ze alle borden draaiend houdt en wie ze eigenlijk is. “Dat is het voornaamste, ook al werk ik heel veel met de groep. Het is belangrijk het allemaal te doen om in vorm te blijven. Het leiden van een orkest is immers iets heel anders dan solo spelen.”
Hoezeer Amsterdam Sinfonietta een deel van haar leven is, blijkt bij de afspraak op kantoor. Iedereen krijgt een warme omhelzing, een paar woorden, de vraag: heb je zo even tijd?, en zo meer. Als een spin in het web raast ze door de gangen. Altijd met een glimlach, altijd met een waarderend woord. Ze is een verbinder. En inderdaad ook een verdraaid goede violist. “Ik had laatst een recital in de Stadsgehoorzaal in Leiden met de Engelse pianist Jamie Bergin. Dat is geweldig en wil ik echt weer vaker doen. Dat houdt je wakker en scherp. Werken met een eigen groep zoals Sinfonietta is een luxe. Ik ken ze en weet wat ik kan vragen. Andere dingen daarnaast doen dwingt je om in vorm te blijven.”
Over hoe ze tussen alle drukke concert- en repetitieschema’s in vorm blijft is ze stellig. “Ik maak het een prioriteit om te blijven studeren. Dat doe je nu eenmaal als violist. Je kunt niet achterover leunen; je moet aan je vaardigheden blijven werken.”
Dat dit van invloed is op haar sociale en privéleven, neemt ze op de koop toe. “Ik heb een vrij gesloten privéleven”, zegt ze met vrolijke berusting. “Mijn zoon speelt viool en studeert in Bazel, zijn vriendin is ook musicus en studeert in Kronberg. Ze komen vaak in de weekenden thuis. Dat is heel inspirerend. We luisteren naar elkaar, spelen elkaar dingen voor en we spelen samen. Dat geeft verbinding. Ons huis lijkt af en toe een dependance van het conservatorium. Dan zijn we allemaal in een andere kamer aan het studeren en klinkt door het hele huis muziek. Dat is mooi en dat houdt mij ook enthousiast. Daarnaast ga ik geregeld naar mijn moeder in Engeland. Dat is een warme deken. Ik kan in alle rust studeren en verder wordt er voor mij gezorgd. Dat is zo ongeveer mijn sociale leven, heel interessant…”
Requiem
Ze lacht haar ontwapenende lach. En dat terwijl ze ook nog midden in een veeleisend programma zit met het orkest waarin haar rol zeer divers is. Ze speelt de veeleisende Chaconne van Bach te midden van acht vocalisten, ze leidt het ensemble in onder andere de Kammersinfonie op. 110a en ondertussen ook het koor en orkest in Fauré’s Requiem. Ondanks de donkere kant van het programma is het één groot feest, aldus de violiste. “Het is een mooi programma. Bach schreef een requiem voor zijn eerste vrouw, Sjostakovitsj een requiem voor zichzelf en dan is er nog Fauré die beweerde dat hij het voor zijn eigen plezier schreef. In de Chaconne ben ik geheel op mijzelf aangewezen, omringd door acht zangers die de koralen, die Bach in het werk verborgen zou hebben, zingen. Het is prachtig. En wonderlijk: op welke manier je het ook speelt, de muziek van Bach blijft altijd overeind. Dan is er nog de Kammersinfonie van Sjostakovitsj. Die hebben we acht jaar geleden voor het laatst gespeeld. Het zit in ons DNA – we speelden het al met Lev Markiz – maar nu keren we terug met andere oren. Er zitten veel geweldige jonge mensen in het orkest die het nog nooit gespeeld hebben. Dat geeft zo veel energie. En ook met het Nederlands Kamerkoor is het geweldig. We werken regelmatig samen. Het koor was niet gewend om zonder dirigent te werken. De eerste keer was erg ongemakkelijk, nu is er veel vertrouwen. Dat geeft een hele fijne atmosfeer.”
Verteller
Terwijl Candida zich verheugt op de laatste concerten met het Requiem-programma is ze al volop bezig met het concert rond De vier jaargetijden waarmee Amsterdam Sinfonietta vanaf 5 maart door het land toert en waarin ze nu zelf de soloviool hanteert. “Vivaldi’s De vier jaargetijden zijn zo geniaal, zo precies”, zegt ze vol vuur. “En het is zo leuk om er mee bezig te zijn. In het gedicht bij het derde deel van de Lente spreekt Vivaldi over een soort doedelzak, de zampogna. Ik heb geluisterd naar mensen in Italië die dit instrument nog bespelen. Mijn oren gingen echt open. Het is heel anders dan de bekende Schotse doedelzak. Als je dat weet ga je weer anders naar dat deel luisteren. We hebben het eerder een keer met Janine Jansen gedaan (waarvoor het orkest in 2022 De Ovatie kreeg voor het beste klassieke concert van het jaar. Red.), maar dat was alleen in Amsterdam en op tournee door Zuid-Amerika. Ik was nieuwsgierig naar hoe het werkt als we het alleen met de groep doen zonder externe solist. Janine is ongelooflijk, en ik ben mij er erg bewust van hoe zij het speelt, maar ik hoop dat ik er fris tegenover kan staan. We willen het werk echt onderzoeken, er helemaal induiken. Het blijft fantastische en dramatische muziek. Iets als filmmuziek avant la lettre. En ondertussen is het ook prachtige kamermuziek. De viool is geen solist zoals in een soloconcert, maar de verteller van het verhaal en daarom een onverbrekelijk deel van het geheel.”
Oerkracht
Kamermuziek. Dat is ook het toverwoord achter het schitterende nieuwe album Spiegel im Spiegel. Het meesterwerk van Arvo Pärt, eerst voor cello en piano en aan het slot met viool en piano omvat onder andere Plainscapes van Peteris Vasks en Concerto per voci e stumenti van Lepo Sumera. “Het is compleet live opgenomen. Dat geeft een speciale energie. We hadden het gevoel dat het complete programma zou werken op cd. Het heeft iets rauws, het appelleert aan de oerkracht van de mensheid. Heel diep, zonder franje. Het concert van Sumera, met het Nederlands Kamerkoor, is weer heel wild. En Spiegel im Spiegel houdt het allemaal bijeen. Het is een compleet verhaal over basale emoties, maar op een heel spirituele manier. Alsof het van een andere dimensie komt waarin we geen gebouwen nodig hebben, geen bezit, geen kleren, maar gewoon rauwe emotie die laat zien wie we echt zijn.”
Interieurontwerp
Op de vraag wie Candida Thompson echt is, zegt ze beslist: “Ik ben dit allemaal, alles wat ik doe ben ik. Daar zit geen filter tussen. In de muziek geef ik mij helemaal, of ik nu solo speel, een orkest leid of wat dan ook.”
Is er dan niets anders dan muziek? Er volgt een lange stilte. Dan, bijna aarzelend: “Ik ben heel erg geïnteresseerd in interieurontwerp. Thuis vul ik alle muren en nissen met mooie dingen. Ik heb veel kleur in huis en hou ook erg van renovaties. Het enige nadeel daarbij is dat ik violist ben, dat is lastig te combineren. Als ik alleen al een muur schilder is mijn hand daarna zo stijf dat het invloed heeft op de verfijnde motoriek. Maar als ik een keer twee weken vrij heb…”
Paul Jansen
