Een dubbelconcert vol improvisaties

De Nederlandse concertpianist en componist Rembrandt Frerichs heeft een nieuw stuk geschreven voor Amsterdam Sinfonietta, Kian Soltani en Kayhan Kalhor. Frerichs speelt zelf ook mee en hij heeft zin in de wereldpremière.

Noortje Zanen


Het is alweer een paar jaar geleden dat Rembrandt Frerichs werd benaderd door de Cello Biënnale en Amsterdam Sinfonietta met de vraag of hij zin had om een celloconcert te schrijven. ‘Na een paar inspirerende sessies waren we het al gauw eens over de vorm en de solisten. Het zou geen celloconcert worden maar een dubbelconcert voor de cellist Kian Soltani en mijn vriend Kayhan Kalhor op zijn kamancheh’, vertelt Frerichs. ‘Met Kayhan heb ik al veel vaker samengespeeld met mijn eigen trio. We hebben bijvoorbeeld in Iran opgetreden, maar ook op vele andere plekken in de wereld.

Amsterdam Sinfonietta kende ik natuurlijk wel van naam, maar ik had nog nooit met ze gewerkt. Het idee om voor zo’n top strijkorkest te schrijven sprak mij onmiddellijk aan. Kian Soltani heb ik recentelijk pas leren kennen, we hebben zijn solopartij samen al een paar keer doorgenomen. Begin volgende week is het eindelijk zo ver, dan komen Amsterdam Sinfonietta, de solisten en ik samen voor de eerste repetitie. Ik speel zelf trouwens ook mee en ik neem mijn eigen drummer mee, dan kunnen we inhoudelijk op het podium meesturen met de muziek.’


Tussen Oost en West
‘In mijn dubbelconcert breng ik drie verschillende muzikale elementen samen, komend uit verschillende muzikale tradities: het klassieke strijkorkest, de cellist als traditionele solist en de kamancheh-speler als improviserende solist. In het eerste deel klinkt Sinfonietta vooral als een traditioneel westers strijkorkest. Na een korte introductie van Kayhan en het orkest maakt Kian een opvallende entree, precies zoals we in een klassiek celloconcert verwachten. Solist en orkest gaan met elkaar in gesprek, waarbij de solist alle kans krijgt om zich te onderscheiden. Vervolgens gaat Kian ook in gesprek met Kayhan, die met zijn hese en melancholische kamancheh-geluid een oosters element toevoegt en die veel ruimte krijgt voor improvisatie.

Voor het tweede deel heb ik me laten inspireren door een ritmisch kompas uit de zeventiende-eeuwse Ottomaanse muziek, resulterend in poëtische, complexe, exotische ritmes die ik iets eenvoudiger heb genoteerd zodat de musici van Amsterdam Sinfonietta er ook mee uit de voeten kunnen. Zowel Kayhan als Kian krijgen in dit deel nog veel meer ruimte om hun unieke geluid te laten horen. Ik denk dat ik zelf alleen meespeel in het tweede deel, en wát ik precies zal spelen laat ik afhangen van het moment en van de improvisaties van de solisten. Ik heb geen pianopartij uitgeschreven, ik ga het ter plekke bedenken, ieder concert weer opnieuw. Juist omdat ik zelf al zo vaak met Kayhan heb opgetreden kan ik al spelend functioneren als een goede tussenpersoon tussen de westerse en de oosterse muziektradities.’


Veel improvisaties
‘De keus om de solisten veel te laten improviseren en om geen pianopartij uit te schrijven past overigens ook bij een klassieke traditie uit de westerse muziekwereld. Denk bijvoorbeeld aan Mozart en Beethoven, die improviseerden er ook op los als ze hun eigen soloconcerten speelden. Voor de titels van de twee delen heb ik me laten inspireren door Perzische gedichten uit de dertiende en veertiende eeuw. “Something Remains To Be Harvested” is een citaat van de Perzische dichter Hafez en “Sky, whirl not without me. Moon, shine not without me” is afkomstig van de beroemde dichter en soefi-mysticus Rumi. Als ik dit soort tot de verbeelding sprekende citaten tegenkom dan schrijf ik ze altijd even op, omdat ik ze dan later altijd nog een keer kan teruglezen als ik op zoek ben naar titels voor mijn composities. Ik vond deze twee citaten goed passen bij het dubbelconcert waarin ik de westerse en de oosterse wereld met elkaar probeer te verenigen.

Overigens heb ik willen voorkomen om een gekunsteld “oosters sausje” aan mijn compositie toe te voegen. Juist daarom laat ik Kayhan vrij om te improviseren, zodat hij zijn eigen authentieke muzikale stem kan laten horen. Amsterdam Sinfonietta is een toonaangevend klassiek strijkorkest, Kian Soltani is een stercellist met Perzische roots en mijn wereldberoemde vriend Kayhan Kalhor is al jaren bezig de klassieke Perzische muziek in een bredere context te zetten. Door de samensmelting van deze unieke persoonlijkheden in de hedendaagse muziekwereld zou het wel eens een onvergetelijk dubbelconcert kunnen worden. Ik ben heel benieuwd naar het resultaat!’

Deel deze pagina
 

Amsterdam Sinfonietta maakt gebruik van Cookies ter verbetering van onze website. Maakt u verder gebruik van onze website dan gaat u hiermee akkoord.
Meer informatie

Ok