Vivaldi’s De vier jaargetijden is zonder twijfel zijn beroemdste en meest geliefde werk. Dit iconische vioolconcert barst van virtuoos, sprankelend solospel. Met dit Italiaans-Hongaarse programma legt Amsterdam Sinfonietta een reis door ruimte en tijd af. De laat-barokke concerten van Antonio Vivaldi en Pietro Locatelli krijgen gezelschap van een mild-modern divertimento waarmee Béla Bártok ruim tweehonderd jaar later een terugblik werpt op de muziek van de achttiende eeuw.
Bekijk de stream gratis. Donaties worden op prijs gesteld.
Bij publicatie liet Vivaldi elk van de vier jaargetijden vergezellen door een sonnet dat in poëtische vorm de muzikale inhoud per deel beschrijft. Hij gaf voor de zekerheid een paar extra aanwijzingen in de gedrukte partituur. Alle vier de concerten bestaan uit drie delen, volgen grofweg een snel-langzaam-snel patroon, bevatten even kostelijke als realistische details – van kwinkelerende vogels en een blaffende hond tot een doedelzak en voorzichtige stappen op het ijs – en geven de soloviool, bespeeld door artistiek leider Candida Thompson, een glansrol, soms in dialoog met de aanvoerder van de eerste violen of met het basso continuo. Toch bezit elk van de vier seizoenen een eigen muzikaal profiel, mede afhankelijk van de handeling.
Vier jaar eerder dan Vivaldi liet Locatelli zijn bundel opus 1 bij dezelfde uitgever in Amsterdam verschijnen. Hij woonde nog in Rome, maar vertrok in 1729 naar Amsterdam, waar hij bleef hangen en tot aan zijn dood op de Prinsengracht woonde. Hoewel Locatelli net als Vivaldi een uitmuntende violist was, liet hij in zijn vierdelige Concerto grosso op. 1 no. 11 elk spoor van virtuositeit achterwege.
“Divertimento betekent in grote lijnen vermakelijke, onderhoudende muziek”, aldus Béla Bartók in een brief aan zijn echtgenote Ditta op 10 augustus 1939, toen hij al vergevorderd was met het componeren van zijn gelijknamige werk voor strijkorkest. “In elk geval is het onderhoudend voor mij. Of het waardige publiek dat ook zal vinden, valt nog te bezien.” De Tweede Wereldoorlog had een grote invloed op zijn compositie, dat in de eerste twee delen licht begint, waarna in het derde deel het venijn zijn intrede doet.
